هرآنچه باید در مورد حضانت اطفال بدانید – قسمت دوم

0

هرآنچه باید در مورد حضانت اطفال بدانید – قسمت دوم

در صورت فوت پدر یا مادر حضانت با کیست؟

در گذشته یک باور غلط وجود داشت و آن هم این بود که در صورتی که پدر فوت کند، حضانت به عهده جد پدری است، و به همین دلیل نگرانی زیادی در بین شهروندان ایجاد شده بود. اکران برخی فیلم‌های سینمایی با این موضوع و  پخش سریال‌هایی با این مضمون نیز باعث  شده است تا این باور غلط بیشتر رایج شود.  این در حالی است که به موجب ماده  ۱۱۷۱ قانون مدنی در صورت فوت یکی از ابوین، حضانت طفل با آن فردی که زنده است خواهد بود هرچند متوفی پدر طفل بوده و برای او قیم معین کرده باشد. نکته جالب توجه این است که در صورتی که پدر طفل فوت نماید، حضانت با مادر طفل است اما جد پدری موظف به پرداخت نفقه طفل، که شامل تهیه منزل، خوراک و پوشاک و … است می‌باشد.

اختیارات اختصاصی ولی قهری

در صورتی که پدر و مادر طفل جدا از یکدیگر زندگی کنند و بنا به هر دلیل طفل تحت حضانت مادر باشد، باید به این نکته توجه شود که  انجام برخی از امور فقط در اختیار ولی قهری است که برخی از این امور به شرح زیر می باشند:

  • امور مالی: در کلیه امور مربوط به اموال، و حقوق مالی طفل، ولی قهری، نماینده قانونی طفل می‌باشد. بنابراین خرید و فروش اموال طفل و کلیه امور مالی طفل، به عهده ولی قهری است.
  • تعیین وصی: هر یک از پدر و جد پدری بعد از وفات دیگری می‌تواند برای  طفلی که تحت ولایت او می‌باشد، وصی معین کند تا بعد از فوت خود در نگاهداری و تربیت آنها همت کرده و اموال آنها را اداره نمایند.
  • اجازه نکاح به دختر: نکاح دختر باکره اگر چه به سن بلوغ رسیده باشد موقوف به اجازه پدر یا جد پدری اوست. براساس ماده ۱۰۴۳  قانون مدنی دختری که به سن بلوغ رسیده و قاعدتاً از تحت ولایت خارج است از نظر نکاح نمی‌تواند مستقلاً اقدام کند در عین حالی که دیگر تحت ولایت نیست و نظرش معتبر است و عقد نکاح بدون رضایت و اراده او واقع نمی شود باید اجازه و موافقت پدر یا جد پدری را نیز جهت انعقاد عقد نکاح تحصیل کند. البته چنانچه ولی قهری به  دلایل غیر منطقی اجازه ازدواج به دختر ندهد، دختر می‌تواند این اجازه را از دادگاه اخذ نماید.
  • اخذ گذرنامه افراد زیر ۱۸ سال: به موجب ماده ۱۸ قانون گذرنامه، برای اشخاصی که کمتر از هجده سال تمام دارند و کسانی که تحت ولایت و یا قیمومیت می‌باشند با اجازه کتبی ولی یا قیم آنان گذرنامه صادر می‌شود.

عزل ولی قهری

قبل از اصلاح ماده ۱۱۸۴ قانون مدنی در سال ۱۳۷۹، عزل ولی قهری امکان‌پذیر نبود و در صورت عدم رعایت غبطه و صلاح مولی‌علیه از سوی ولی قهری، فقط امکان ضم امین به او وجود داشت. اما با اصلاح ماده مزبور امکان عزل ولی قهری نیز پیش‌بینی شد و مقرر شد که در صورت عدم رعایت مصلحت طفل از سوی ولی قهری، وی عزل و برای اداره امور مالی طفل، فرد صالحی به عنوان قیم او تعیین شود. همچنین وقتی ولی قهری به دلیل کبر سن یا بیماری یا غیبت یا امثال آنها توانایی اداره امور مولی‌علیه را نداشته باشد ولی قهری عزل نمی‌شود، بلکه دادگاه حسب مورد فردی را به عنوان امین به او منضم یا موقتا برای تصدی امور مالی و حقوقی او تعیین می‌کند.

Leave A Reply