انواع شروط ضمن عقد

0

انواع شروط ضمن عقد

در مطلب پیشین به کلیات شروط ضمن عقد ازدواج و برخی سوء تفاهمات ناشی از آن پرداختیم. در این نوشتار انواع این شروط را برشمرده و بررسی می‌کنیم.

وکالت در طلاق

یکی از شروط عقد بی تاثیر  که در سند ازدواج و عقد نامه چاپ شده است  وکالت در طلاق است که همانطور که قبلا گفته شد ضمانت اجرا نداشته و قابلیت استفاده ندارد. جالب این که در سند ازدواج، اعطای این وکالت منوط به وقوع وقایعی شده است که خود آن وقایع به استناد ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی به زوجه این حق را می‌دهد که متارکه نماید. و عجیب آنکه، چنانچه زوجه موارد مصرحه را در دادگاه اثبات نماید دادگاه زوج را ملزم به طلاق می‌کند و اساسا از اختیار وکالت در طلاق استفاده نمی‌شود.

این در حالی است که اگر وکالت در طلاق به شیوه درستی اعطا شده باشد، زوجه می‌تواند مانند زوج، هر وقت بخواهد خود را طلاق دهد. البته لازم است یادآوری کنم  که اصطلاح رایج  اعطای حق طلاق، اصطلاحی غلط است و آنچه عملا اتفاق می افتد، این است که زوج  می‌تواند به زوجه وکالت در طلاق دهد. شیوه درست و عملی اعطای این وکالت این است که باید وکالت نامه‌ای مجزا  از سند ازدواج و در دفتر خانه ثبت اسناد رسمی تنظیم شود و نه در دفتر ثبت ازدواج و البته  نکات بسیار مهمی  باید در آن رعایت شود و برای همین توصیه می‌شود که قبل از تنظیم این سند با یک وکیل مشورت نمایید. به عنوان مثال وکالتنامه باید غیر قابل عزل باشد و الا هیچ فایده عملی نخواهد داشت.

آنچه به موجب سند ازدواج، منجر به اعطای وکالت در طلاق به زوجه می‌شود عینا موارد مندرج در ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی است که به شرح زیر می‌باشد:

“در صورتی که دوام زوجیت موجب عسر و حرج زوجه باشد، زوجه می‌تواند به حاکم شرع مراجعه و تقاضای طلاق کند. چنان چه عسر و حرج مذکور در محکمه ثابت شود، دادگاه می‌تواند زوج را اجبار به طلاق نماید و در صورتی که اجبار میسر نباشد زوجه به اذن حاکم شرع طلاق داده میشود. “

در تعریف عسر و حرج نیز آمده است که عسر و حرج موضوع این ماده عبارت است از به وجود آمدن وضعیتی که ادامه زندگی را برای زوجه با مشقت همراه ساخته و تحمل آن مشکل باشد و موارد ذیل در صورت احراز توسط دادگاه صالح از مصادیق عسر و حرج محسوب می‌گردد.

۱- ترک زندگی خانوادگی توسط زوج حداقل به مدت شش ماه متوالی و یا ۹ ماه متناوب در مدت یک سال بدون عذر موجه.

۲- اعتیاد زوج به یکی از انواع مواد مخدر و یا ابتلای وی به مشروبات الکلی که به اساس

زندگی خانوادگی خلل وارد آورد و امتناع یا عدم امکان الزام وی به ترک آن در مدتی که به تشخیص پزشک برای ترک اعتیاد لازم بوده است.

۳- محکومیت قطعی زوج به حبس پنج سال یا بیشتر.

۴- ضرب و شتم یا هرگونه سوءرفتار مستمر زوج که عرفاً با توجه به وضعیت زوجه قابل تحمل نباشد.

۵-ابتلای زوج به بیماری‌های صعب العلاج روانی یا ساری یا هر عارضه صعب العلاج دیگری که زندگی مشترک را مختل نماید.

موارد مندرج در این ماده مانع از آن نیست که دادگاه در سایر موارد که عسر و حرج زن در دادگاه احراز شود، حکم طلاق صادر نماید.

اما مشاهده می‌شود همین موارد به عنوان شرط ضمن عقد در سند ازدواج نیز چاپ شده است. به همین دلیل است که به عقیده اینجانب قبول این شروط تاثیری در وضعیت حقوقی زوجین ایجاد نمی‌کند. زیرا این موارد، در قانون مدنی تعیین شده است.

تنصیف اموال بعد از جدایی ( نصف شدن اموال )

شرط دیگری که در سند ازدواج به آن اشاره شده ، در مورد تنصیف اموال است اما متن شرط چاپ شده در سند ازدواج به نحوی است که چنانچه “زوج”  بخواهد همسر خود را طلاق دهد موظف است ” تا ” نصف اموال حاصل بعد از ازدواج را به زوجه بدهد، و دادگاه گاهی، با استناد به اینکه در این شرط گفته شده است “تا” نصف اموال، حکم به پرداخت مثلا یک سوم اموال را می‌دهند. همچنین اگر زوجین در خصوص طلاق توافق کنند و یا زوجه قصد طلاق داشته باشد، این شرط هم شامل حال نمی شود  این در حالی است که در صورت توافق، زوجین می‌توانند در قسمت سایر شروط سند ازدواج به هر شکلی که می‌خواهند با رعایت ماده ۱۱۱۹ توافق نمایند مثلا شرط نمایند چنانچه ازدواج منجر به جدایی شد، صرف نظر از اینکه چه کسی خواهان جدایی است، اموال حاصل شده در دوران زندگی مشترک بین زوجین به تساوی تقسیم شود.

حق تعیین مکان زندگی

گاهی، برای برخی از خانم ها، مکان و شهر و کشور محل زندگی بسیار مهم است و برخی دوست ندارند به کشور و یا شهر دیگری مهاجرت نمایند. از آنجا که چنانچه در این مورد توافقی نشود، مرد می‌تواند محل زندگی را تعیین کند و زوجه نیز ملزم به رعایت است، می توان به هنگام ازدواج، به زوجه این حق را داد که محل و شهر زندگی را تعیین کند.

حق خروج از کشور

در حال حاضر، خروج دختران بالای ۱۸ سال از کشور، منوط به اخذ اجازه از هیچ مرجع و یا فردی نیست و تنها  زنان متاهل هستند که برای اخذ گذرنامه و خروج از کشور نیازمند اخذ رضایت محضری همسر خود می‌باشند. چنانچه زنی بخواهد اجازه خروج از کشور داشته باشد می‌تواند با اخذ وکالت محضری با عنوان وکالت در اعلام رضایت خروج از کشور و یا درج آن در سند ازدواج این اجازه را برای همیشه اخذ نماید و چنانچه این وکالتنامه بلا عزل باشد برای همیشه می‌تواند از آن استفاده نماید.

در آخر باید ذکر کنیم مواردی که در این یادداشت به آن اشاره شد خلاصه‌ای از شروط ضمن عقد ازدواج می‌باشد و الا هر کس می‌تواند حسب شرایط زندگی خود، شروط مختلفی را انتخاب نماید. به قول معروف جنگ اول به از صلح آخر می‌باشد. چنانچه زوجین قبل از شروع زندگی خواسته‌های خود را صادقانه مطرح نمایند می‌توانند با برخی اقدامات ساده راه را برای رسیدن به خواسته‌های خود باز نمایند و از بروز مشکلات حل‌نشدنی پیشگیری نمایند.

Leave A Reply